Daar is ze weer… Nog maar een keer Lies van Gogh

Vanmiddag heb ik mijn bureau maar eens opgeruimd. Het werd allemaal een beetje onoverzichtelijk. Dat kan ook niet anders na het produceren van een aantal boekjes, maar toch. Stapels papieren, aantekeningen, krantenknipsels, boeken en andere voor mijn research van belang zijnde spullen liggen er al een aantal maanden. Het wordt niet minder, alleen maar meer (en hoger). Het enige voordeel is dat mijn bureaublad niet stoffig kan worden. Overigens mag onze schoonmaakster overal komen en schoonmaken, maar niet bij mijn bureau. Ik weet er alles te liggen en als zij dan stapeltjes gaat maken…? Oeps.  Ik vond het dus tijd om rigoureus te keer te gaan. Ik kwam verschillende zaken tegen waarvan ik het bestaan niet (meer) wist. Helemaal onderop, dus op mijn bureaublad, lag een boekje. O ja, het boekje wat ik afgelopen jaar op de kop tikte.

Dichtbundel van Lies van Gogh

Een van oorsprong grijsblauw boekje met gedichten. Het is een bundel gedichten van E.H. du Quesne – van Gogh, uitgegeven in 1909 door J.F. van de Ven te Baarn. En ja, het is Lies van Gogh, de zes jaar jongere zus van Vincent van Gogh. Ik schreef al vaker op dit weblog over Lies van Gogh. Nadat ze huwde met mr. Jean Philippe Theodore du Quesne van Bruchem, advocaat en procureur in Utrecht, werd ze Elizabeth du Quesne – van Gogh.

Ik ben niet zo’n fan van Lies. Ik vind haar een beetje achterbaks. Niet vanwege het achter laten van haar dochter in Frankrijk (hoewel dat geen schoonheidsprijs verdient), maar wel hoe ze later met haar broer Vincent ‘dweepte’. Zo schreef ze een boekje ‘Vincent van Gogh, herinneringen aan haar broeder’ in 1923. Ik beschreef dit al in mijn blog van 5 februari 2011. Hierbij  plaatste ik een foto van Elizabeth op oudere leeftijd. Een bits kijkende vrouw. Maar toen ze jonger was, ongehuwd en nog onrijp, viel het nog enigszins mee. Wat mij opvalt is dat zij ook in deze bundel Vincent ‘ten tonele’ voert. ‘Woorden van den overleden kunstschilder Vincent van Gogh op zijn sterfbed tot zijn broeder gesproken willen mij te binnen komen,il y a autre chose à faire encore, qu’à peindre– (‘Er is nog wat anders te doen dan te schilderen’)…. Ook hier weer die afstandelijkheid. Waarom niet schrijven over mijn broer? 

Voorwoord

Het gedichtenboekje bevat een kleine zeventig gedichten. Ik ben geen gedichtenkenner, dus kan niet oordelen of ze van enige kwaliteit zijn, maar ik vind het meer simpele versjes. Op zoek naar een échte recensie dus. Als ik een recensie over deze bundel lees in De Gids, het literaire tijdschrift, van 1909, dan  blijk ik er toch niet ver naast te zitten.

De recensist Carl Scharten vindt de gedichten, of eigenlijk versjes ‘goedig, och soms wel eens even liefjes of aardig, en meest met een stichtelijk toontje.’ Hij geeft nog zijn mening over haar voorwoord waarin zij aangeeft : ‘Guido Gezelle wil ik mijn meester noemen’….  Scharten zegt daar over: ‘Men kan daar niet vóór; maar wel mag men, van zijn kant, als z’n meening te kennen geven, dat deze leerlinge van ’s meesters voortreffelijke lessen maar matig geprofiteerd heeft….’. Verderop beschrijft hij een bundel van een Vlaming, Gustaaf de Mey’s ‘kleine poëzie’. Hij vind deze bundel wel beter dan: ‘de gedichtjes van Gezelle’s al te achterlijke leerlinge…’. Auw, dat doet pijn.

Het gedicht ‘Besneeuwd Kerkhof’ deed me hopen op prachtig poëzie. Een gedicht wat ik bijvoorbeeld op een winterse dag, bij het graf van haar zus Willemien op Veldwijk zou kunnen voordragen. Oordeelt u zelf:

Nu lig de stomme doodenstad                                                                                            bedolven onder paarlenschat,                                                                                                      Een kleinood werd de fijnste halm,                                                                                               En van het hek de kettingschalm,                                                                                                   of op een graf de kralenkrans,                                                                                                       die straalt met zeldzaam blijden glans.

Van struik en roos wordt tak bij tak                                                                                              te gaar een wit-koralen dak;                                                                                    Weerspieg’lend van bevroren nat,                                                                                              Zoo boog het glooiend wandelpad                                                                                             langs menig zwaarbesneeuwde zerk,                                                                                           Als nieuwgebijteld marmerwerk –                                                                                                en fladdert er te met een duif,                                                                                                     Dan is ’t of onder witte huif                                                                                                          Een doode gaat, met vreemd geschuif.

Lies van Gogh

Ik denk dat ik het toch maar niet ga doen; ik vrees dat Willemien het niets zal vinden.

Dit bericht werd geplaatst in over het boek en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op Daar is ze weer… Nog maar een keer Lies van Gogh

  1. Cor Kerstens zegt:

    Geachte,
    In uw stukje “Daar is ze weer….Nog maar een keer Lies van Gogh” vertaalt u het citaat “Il y a autre chose à faire encore, qu’à pendre” met “Er is nog wat anders te doen dan te schilderen”. Of u vertaalt het fout of u maakt een typefout. Pendre betekent m.i. ophangen, opknopen. Peindre daarentegen is tekenen, schilderen.

  2. Pingback: De familie van Gogh, in boeken en films – LiRiAn Art

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s